स्वास्थ्य बीमा प्रणाली सुधार, सेवा रोक्न नपाइने राष्ट्रिय नीति आवश्यक

ंकाठमाण्डौँ । नेपालको स्वास्थ्य बीमा प्रणाली नागरिकलाई आर्थिक सुरक्षा दिने महत्वपूर्ण सामाजिक सुरक्षा कार्यक्रम भए पनि कार्यान्वयनमा अनेक समस्या देखिएका छन् । सरकारी भुक्तानी ढिलाइ, सर्भर अवरोध, जटिल कागजी प्रक्रिया तथा अस्पताल र फार्मेसीमा बढ्दो वित्तीय दबाबका कारण बिरामीले समयमै सेवा नपाउने अवस्था सिर्जना भइरहेको छ ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार अबको मुख्य आवश्यकता भनेको “सेवा निरन्तरता” सुनिश्चित गर्ने नीति हो । अर्थात् सरकारी भुक्तानी ढिलो भए पनि बिरामीको उपचार कुनै पनि अवस्थामा रोकिनु हुँदैन ।

स्वास्थ्य क्षेत्रमा देखिएका प्रमुख समस्यामध्ये अस्पतालले बीमा दाबी रकम समयमै नपाउनु, औषधि आपूर्तिमा अवरोध आउनु तथा सर्भर समस्या पर्दा सेवा रोक्नु प्रमुख हुन् । यद्यपि, यी समस्याको समाधान सेवा बन्द गर्नु नभई व्यवस्थापन सुधार गर्नु रहेको सरोकारवालाहरू बताउँछन् ।

सुधारका लागि अस्पतालमा घुम्ती कोष स्थापना, अफलाइन सेवा प्रणाली, न्यूनतम कागजी प्रक्रिया, सरल दाबी प्रमाणीकरण तथा भुक्तानी अनुगमन इकाई गठनजस्ता उपाय अघि सारिएका छन् ।

• 

• 

• 

यसैगरी, अस्पतालले बिरामीलाई फिर्ता नपठाउने स्पष्ट नीति अपनाउनुपर्ने, औषधि पसलले जीवनरक्षक औषधि रोक्न नहुने तथा चिकित्सकले आवश्यक परे वैकल्पिक औषधि प्रयोग गर्नुपर्ने सुझाव दिइएको छ ।

प्रधानमन्त्री र स्वास्थ्य मन्त्रीलाई स्वास्थ्य बीमालाई राष्ट्रिय प्राथमिकताका रूपमा अघि बढाउन, डिजिटल प्रणाली सुधार गर्न तथा “बिरामीको सेवा कहिल्यै रोक्न नपाइने” नीति तत्काल लागू गर्न आग्रह गरिएको छ ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार स्वास्थ्य बीमा केवल आर्थिक कारोबार नभई मानव जीवनसँग प्रत्यक्ष जोडिएको सेवा प्रणाली भएकाले यसको मूल उद्देश्य बिना अवरोध उपचार सुनिश्चित गर्नु हुनुपर्छ ।