भारतमा वामपन्थी राजनीति ऐतिहासिक मोडमा पुग्यो

काठमाडौं । भारतमा वामपन्थी राजनीति ऐतिहासिक मोडमा पुगेको छ। दक्षिणी राज्य केरला मा हालैको चुनावपछि वाम गठबन्धन लेफ्ट डेमोक्रेटिक फ्रन्ट (एलडीएफ) सत्ताबाट बाहिरिएको छ। अब भारतको कुनै पनि राज्यमा वामपन्थी सरकार बाँकी छैन, जुन झन्डै पाँच दशकयताको पहिलो अवस्था हो।

विश्वमै पहिलो लोकतान्त्रिक रूपमा निर्वाचित कम्युनिस्ट सरकार सन् १९५७ मा केरला मै गठन भएको थियो। तर पछिल्ला चुनावमा कांग्रेस नेतृत्वको युनाइटेड डेमोक्रेटिक फ्रन्ट (यूडीएफ) ले स्पष्ट बहुमत हासिल गर्दै वामपन्थीहरूको प्रभाव घटाएको छ।

• 

• 

एक समय राष्ट्रिय राजनीतिमा ‘किङमेकर’ बनेका वाम दलहरूले “भारत–अमेरिका शान्तिपूर्ण परमाणु ऊर्जा सम्झौता” जस्ता मुद्दामा निर्णायक भूमिका खेलेका थिए। तर अहिले उनीहरूको उपस्थिति संसद र राज्य दुवै तहमा घट्दो क्रममा छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार वामपन्थीहरूको प्रभाव सीमित क्षेत्रमै केन्द्रित हुनु, नयाँ सामाजिक–आर्थिक मुद्दाहरूमा प्रभावकारी रणनीति बनाउन नसक्नु र बदलिँदो राजनीतिक धारालाई सम्हाल्न नसक्नु मुख्य कारण हुन्।

यद्यपि, बढ्दो आर्थिक असमानता र श्रमिक वर्गका समस्याले भविष्यमा वामपन्थी राजनीतिका लागि पुनरुत्थानको सम्भावना भने अझै खुला राखेको छ।